Met liefst vier clubs in het betaald voetbal, waarvan twee in de top van de Eredivisie, speelt de provincie Noord-Holland een prominente rol in het Nederlandse profvoetbal. Ajax is de succesvolste club van Nederland, AZ is een subtopper met uitschieters naar boven, FC Volendam is een tussen Ere- en Eerste Divisie pendelende dorpsclub en Telstar is een om lijfsbehoud strijdende Eerste Divisionist. Het naburige FC Haarlem moest in januari 2010 de strijd staken vanwege een faillissement dat volgde op grote financiële problemen.
Waar de grenzen van de achterban van deze clubs lopen, is niet altijd even duidelijk en is daarnaast aan verandering onderhevig. Bij FC Volendam is het duidelijk: de aanhang komt vrijwel alleen maar uit de omgeving van Edam-Volendam. Ook de aanhang van Telstar ligt voor de hand: Velsen en omgeving. Maar AZ heeft in de provincie de afgelopen jaren terrein gewonnen op Ajax.
Het toegenomen aantal AZ-fans in de provincie is te verklaren door de goede prestaties van de laatste jaren en door het nieuwe stadion. Met het voorzitterschap van Dirk Scheringa werd wederom, na eerder al de gebroeders Molenaar, duidelijk dat alles valt of staat met budget. Scheringa beschikte over genoeg geld waarmee goede spelers werden aangetrokken. Dit leidde tot het behalen van Europees voetbal en topklasseringen in de competitie. De populariteit van AZ nam toe, en de inkomsten uit kaartverkoop, sponsoring, merchandising en allerlei andere inkomstenbronnen eveneens. Het marktgebied van AZ werd, zeker na de komst van het nieuwe stadion in 2006, verdiept en uitgebreid.
Tussen 2003-2004 en 2007-2008 heeft de komst van het nieuwe stadion een forse groei van AZ mogelijk gemaakt. Het marktgebied groeide met een derde tot 421.000 inwoners, terwijl het aantal toeschouwers verdubbelde. AZ versterkte met name haar invloed in de regio Alkmaar, maar wint ook terrein in de regio’s Den Helder en Beverwijk. De invloed van de regio Hoorn neemt licht af, maar AZ groeit hier in veel gemeenten wel boven Ajax uit als het gaat om aantallen bezoekers. Het marktgebied van Ajax krimpt met 14% tot 2,2 miljoen, maar blijft hiermee nog wel met afstand het grootste marktgebied van Nederland.
Regio Den Helder
Het is logisch dat AZ de meeste aanhang heeft in de stad Alkmaar zelf en in de omringende gemeenten. Maar ook in de regio Den Helder kiest men steeds vaker voor de club uit Alkmaar dan voor Ajax. Alleen Anna Paulowna en Wieringermeer verdubbelen qua voorkeur net niet, de rest zit boven de 100% groei. In Wieringen slaat de balans de laatste vijf jaar door naar AZ, waar voorheen nog meer Ajax-aanhangers in deze gemeente woonachtig waren. Opvallend is dat Ajax in Wieringermeer harder groeit dan AZ, iets wat nergens in Noord-Holland boven het Noordzeekanaal het geval is. AZ blijft in deze gemeente wel met afstand de grootste club.
Regio Beverwijk
Het aantal AZ-supporters is hier de laatste jaren verdubbeld, de dominantie van Ajax wordt door dit groeiende aantal AZ-aanhangers geneutraliseerd.
Uitgeest kent de grootste groei met ruim 150%. In Heemskerk en Beverwijk verdubbelt AZ ruim, maar blijft Ajax de grootste. In Castricum en Uitgeest verstevigt AZ haar dominante positie.
Regio Hoorn
In de regio Hoorn vinden de meeste wisselingen plaats als het gaat om de vraag welke club de meeste aanhang heeft. In 2004 was AZ alleen in Obdam groter dan Ajax, in 2007 zijn dat naast Obdam ook Wognum, Wester-Koggenland, Opmeer, Wervershoof en Noorder-Koggenland. Alleen in Hoorn, Drechterland en Medemblik domineert Ajax nog. In Hoorn groeit AZ nauwelijks. In Medemblik verdubbelt het aantal AZ-supporters. In Wervershoof en Opmeer vindt zelfs een verdriedubbeling plaats. Noorder-Koggenland kent de grootste groei. Hier verviervoudigt het aantal AZ-aanhangers.
In het oostelijk deel van de provincie blijkt dus verdeeldheid. Hier speelt ook de afstand tot beide steden een rol. Amsterdam is over de snelweg A7 vrij snel te bereiken, terwijl de reis naar Alkmaar via allerlei provinciale wegen veel langer duurt. Tevens zijn veel inwoners van de regio Hoorn van oorsprong Amsterdammers.
FC Volendam is geografisch gezien de dichtstbijzijnde club, maar wordt door de Horinezen nauwelijks bezocht. Hier speelt de stedelijke hiërarchie een rol. Mensen uit het stadje Hoorn gaan niet of nauwelijks naar het dorp Volendam om naar betaald voetbal te kijken.
Regio Zaanstad
De regio Zaanstad, nog steeds in de clubnaam vertegenwoordigd, kent een groei van zo’n 50%, maar Ajax blijft hier verreweg de populairste club. In deze regio is men veel meer gericht op Amsterdam en heeft men in het geval van voetbal dan ook vaak eerder een voorkeur voor Ajax. De Zaanse oorsprong van AZ lijkt voor weinig mensen van belang te zijn.
1967 is het jaar van de fusie tussen Alkmaar ’54 en FC Zaanstreek. Op de toeschouwersaantallen had de fusie toen al nauwelijks invloed. Maar weinig Zaanse supporters verhuisden mee naar Alkmaar. Veel Zaankanters hadden niets met de fusieclub, en treurden om het verlies van de Zaanse identiteit en spelers. Bovendien speelt de geografische afstand tot Alkmaar een rol bij het niet meer bezoeken van de club.
Regio Haarlem
Over de gehele regio Haarlem bezien, verdriedubbelt het aantal AZ-fans. In deze regio domineert Ajax echter, terwijl ook de invloed van Telstar (Velsen) en wijlen HFC Haarlem met name in de speelgemeenten van invloed is/was. Telstar ziet overigens haar toch al zeer kleine marktgebied nog verder dalen.
Regio Purmerend
In de regio Purmerend weet AZ het aantal supporters te verdubbelen. Opvallend hierbij is dat de aanhang van Ajax in alle vijf gemeenten in deze regio licht daalt. Hier moet ook de invloed van Volendam niet vergeten worden, deze club verliest iets van haar dominantie buiten de gemeentegrenzen, maar blijft hierbinnen immens populair.
Regio Amsterdam
Zelfs in de regio Amsterdam groeit de aanhang van AZ licht. Vermoedelijk betreft het hier mensen, bijvoorbeeld studenten, die afkomstig zijn uit de omgeving van Alkmaar en tegenwoordig in Amsterdam wonen.
Kortom: De scheidslijn tussen het marktgebied van AZ en Ajax ligt ongeveer op de lijn Heemskerk-Hoorn. Beneden deze lijn is het voornamelijk Ajax wat de klok slaat, en weet AZ slecht enkele procenten van haar aanhang weg te halen. Boven deze lijn bezoekt de meerderheid van de betaald voetbalbezoekers AZ, hoewel Ajax een grote passieve aanhang heeft. In het oosten van de provincie, rond Enkhuizen en Medemblik, heeft AZ nauwelijks aanhang. Ook Ajax of Volendam wordt hier nauwelijks bezocht. Het marktgebied van AZ is met het nieuwe stadion in noordoostelijke richting uitgebreid. In het zuiden wordt in een beperkt aantal gemeentes forse groei genoteerd, maar beneden Heemskerk houdt de invloed van de Alkmaarse club al snel op.
- vorige
- 1
- volgende
(Advertentie)
Heb je een tip?
Heb je een tip over een nieuws- of sportgebeurtenis in Noord-Holland? Laat het ons weten.
Log in om te reageren
Om te kunnen reageren op dit artikel moet je eerst inloggen. Heb je nog geen gebruikersnaam? Registreer je dan nu.
Gegevens kwijt? Ga naar wachtwoord vergeten om een nieuw wachtwoord aan te maken.