Een biografie van Piet Bos

Van Piet Bos tot Opera Pietje: een leven met opera
Pet Bos weet het vrij zeker: zijn eerste opera-aria moet hij gehoord hebben tijdens de Hongerwinter. Het stuk ‘Addio mia bella Napoli’, gezongen door Enrico Caruso maakte diepe indruk op hem. Hij was acht jaar oud: de opera zou hem nooit meer loslaten. Op 10 augustus 1936 werd Piet geboren in de Lindenstraat, hartje Jordaan. Na hem zouden nog vier broers en een zus volgen. Een deel van de oorlogsjaren bracht hij met zijn ouders en jongere broer Dolf door in Deventer. Zijn vader had de Duitsers wat spullen afhandig gemaakt en vond het verstandig een tijdje onder te duiken.
Terug in het bevrijde Amsterdam hielp Piet zijn ouders met hun handel op de markt. Met zijn vader stroopte hij de duurdere straten in Amsterdam Zuid af. Bij de vuilnisbakken stond altijd wel iets dat op de Lindenmarkt weer verkocht kon worden. De eerste jaren van de wederopbouw had het gezin Bos het niet breed. Piet moest meehelpen de kost te verdienen. Dat deed hij trouwens liever dan z’n tijd doorbrengen in de klaslokalen van de Openbare Lagere School aan de Lindengracht. ’s Ochtends bracht hij de Waarheid rond. Ook verkocht hij groenten in de winkel van Wout Goedkoop. Van het geld dat over was kocht hij platen. Hij was tien jaar en leerde z’n eerste aria’s kennen. Toen Piet zeventien was kreeg hij een koffergrammofoon voor z’n verjaardag: een Garrard. Boven op zolder kwamen de stemmen van Caruso, De Luca, Gigli, Scipa, Martinelli, Lauri-Volpi en vele anderen tot leven. Hij zong z’n geliefde melodieën mee op z’n gehoor, want muzieklessen heeft Piet nooit gehad.

Markt
Net als z’n ouders ging Piet in de markthandel. Hij kreeg een vergunning toen hij zestien jaar was. Het leven speelde zich af tussen drie dagmarkten: het Waterlooplein, de Albert Cuypmarkt en de Lindengracht, waar toen elke dag markt was. Piet begon ’s ochtends met handel op de Lindenmarkt. Als hij tegen de middag ‘los’ was ging hij naar het Waterlooplein waar z’n vader stond. De handel die z’n vader inkocht werd aan het eind van de middag op handkarren, later op bakfietsen naar een loods in de Lindenstraat vervoerd. Die spullen verkocht Piet de volgende dag weer op de Lindenmarkt. Piet’s moeder stond met lappen op de Albert Cuypmarkt. Om de klanten en de collega’s van de markt een plezier te doen draaide Piet grammofoonplaten. Aan het eind van de dag liet hij op verzoek operaplaten horen.
Het leven van de familie Bos is nauw verbonden met het pand Lindenstraat 76 en 76 A, een woning die aan de achterkant uitkijkt op het fraaie Suyckerhofje aan de Lindengracht.  Drie generaties woonden er zeer dicht op elkaar. Opa en opoe Bos woonden er. Piet’s ouders met hun kinderen en nog verschillende broers en zusters van z’n vader. In totaal zo’n twintig mensen. Piet  was sportief. Hij deed aan boksen en hij voetbalde bij WMG (Wilskracht Maakt Sterk) op de Velserweg. Met z’n ouders ging hij uit in de Stadsschouwburg aan het Leidseplein. Daar zongen opera-sterren als Frans Vroons, Theo Baylé, Gré Brouwenstijn en Greet Koeman. Op de radio was weinig opera te beluisteren. Dat wil zeggen op de twee Hilversumse zenders. Veel liefhebbers van de belcanto-opera luisterden op zondagmiddag naar de BRT. Twee uur lang draaide Etienne van Esden platen van de helden van het belcanto. In veel Jordaanse huiskamers kon je op zondagmiddag een speld horen vallen. Ook bij de familie Bos.
Als enige van de zes kinderen had Piet gekozen voor het beroep van z’n vader. Een kleine onderbreking vormde z’n diensttijd toen Piet Amsterdam verruilde voor de kazerne in Roosendaal. Z’n sportiviteit had hem door de keuring van het Korps Commandotroepen gebracht. Hij had er de tijd van z’n leven. Na twee jaar keerde hij terug in de Jordaan. Hij was een ‘vrije jongen’ die vaak met een sigaar in z’n mond gezien werd. Pietje Sigaar was z’n bijnaam. Korte tijd zong hij bij het Amsterdams Operakoor. Maar het zingen bij de tenorensectie was niets voor Piet. Meer plezier ontleende hij aan de avonden in het Sint Elisabeth Patronaat aan de Marnixstraat. Daar werden opera’s uitgevoerd door het marionettentheater van Bert Brugman. Piet nam de muziek voor z’n rekening en zette de platen op. Hij leerde de opera-journalist Leo Riemens kennen, die vooraf een inleiding hield. Ook de contacten met Hans Kerkhoff, muziekmedewerker van de VARA, in de winkel van Co Glorie aan de Albert Cuypstraat,  vergrootten z’n interesse in opera.

Thea
Hij was 28 jaar oud toen hij  met Thea Volmer trouwde. Ze woonde in Amsterdam-Noord. Thea’s broer was de vrijer  van Piet’s zuster Ida. Toen Piet Ida wegbracht naar Noord, viel z’n oog op Thea. Het klikte. Tijdens de kermis op de Palmgracht raakte het aan. Thea zette haar verloofde aan de kant en trouwde in 1965 met Piet.
Op de Lindenstraat 76 A kon het kersverse bruidspaar slechts beschikken over een slaapkamer die met schuifdeuren van het andere vertrek was afgescheiden. Ze verhuisden naar een grotere woning in de Willemstraat, maar na een jaar waren ze terug in de Lindenstraat. Er was ruimte vrijgekomen, want opoe Bos was als gevolg van een val van de trap, overleden. Het echtpaar Bos kreeg twee kinderen: Sylvia en Peter.
Piet kon inmiddels de bakfiets inruilen voor een Volkswagenbusje. Hij pendelde tussen de Albert Cuypmarkt, het Waterlooplein, de Noordermarkt en de Lindenmarkt. Kocht en verkocht grote partijen goederen en stond achter de kraam met onder meer platen. In die jaren maakte hij kennis met de radio, met een piraat wel te verstaan. Het station heette Radio Maribel. In de studio aan de Polanenstraat draaide Piet op woensdagmiddag z’n platen. Het station was populair. “Tante Piet en tante Ka vragen een plaatje aan van Johnnie Jordaan voor Ome Koos in de Anjeliersstraat. Hier is ‘De zon schijnt voor iedereen’.” Het station kon bestaan van giften en lokale reclames. Grote dwarsligger was de Radio Controle Dienst die regelmatig de zender in beslag nam. De naam van het station werd later omgedoopt tot ‘Belt U Maar’, in de wandeling ‘Bummetje’. De operaplaten die Piet draaide brachten een luisteraar op een idee. Een mevrouw schreef hem een briefje waarin ze hem de suggestie deed dat hij zich voortaan Opera Pietje zou nomen ( ‘Van Opera Pietje geniet je’) Rond 1986 maakte de overheid korte metten met de piratenradio. Ook voor ‘Bummetje’ viel het doek. Twee jaar stond Piet droog. Daarna maakte hij zijn opwachting bij STAD Radio Amsterdam, de omroep die korte tijd later opging in Radio Noord-Holland.

Opera Pietje
Naast z’n leven als straathandelaar dook Piet Bos op z’n collectie operaplaten.  Naast de bakelieten 78-toerenplaten die hij van zijn vader had geërfd, had hij in de loop der jaren een grote aantal opera-elpees verzameld. Hij nam ze over van collega’s van de markt of haalde ze uit opgekochte boedels. De platen kregen allemaal een plaats in de echtelijke slaapkamer van zijn huis aan de Lindenstraat. Vooral het ‘íjzeren repertoire’  de Italiaanse belcanto was Piet’s belangrijkste verzamel-object. De opera’s van Verdi, Bellini, Mascagni, Puccini om er een paar te noemen zijn alle in verschillende uitvoeringen aanwezig. Een bijzondere liefde had Piet opgevat voor het werk van Gaetano Donizetti, van wie hij bijna alle opera’s die op vinyl waren verschenen in z’n bezit heeft. Van alle grote stemmen uit de twintigste eeuw, van Caruso tot Cura, heeft Piet meerdere opnamen in z’n huis staan. Zo bouwde hij een indrukwekkende discotheek op die bestaat uit zo’n 2500 elpees, 3000 78-toeren platen en 5000 singles.

Piet Bos werd meer en meer een bekende verschijning in Amsterdam. Bezoekers op de Lindenmarkt stootten elkaar aan als ze de kraam van Opera Pietje passeerden. Hij trok met zijn radio-programma zowel liefhebbers die passief van opera genoten alsook amateurzangers en  professionele beoefenaars van het genre. Op de uitzendingen reageerde onder meer Leonard del Ferro, de tenor die na grote internationale successen in Amsterdam was neergestreken.
Ook Cristina en Jacob Deutekom gingen tot de kennissenkring van Piet behoren. In zijn huis in de Lindenstraat liet hij af en toe beginnende en gevorderde operazangers via z’n platen kennismaken met voorbeelden uit een roemrijk verleden. Terwijl Piet de naald in de groef liet zakken, fêteerde Thea de gasten op drankjes en hapjes.

Opa
Het radiowerk bracht hem ook neven-activiteiten. Piet ging concerten organiseren, bijvoorbeeld voor de Amsterdamse stadsdelen.  Soms reikte hij een eerste exemplaar uit van een nieuw verschenen cd of draaide hij platen uit zijn collectie bij festiviteiten. Op zondagmiddag was hij enige tijd opera-discjockey in café’s in de Jordaan.  Aandachtig luisterde het publiek naar de belcanto-opnamen. Soms zong het uit volle borst mee. Van platenmaatschappij EMI mocht Piet in 1996 een dubbel-cd samenstellen met daarop zijn geliefde opnamen. Onder de 26 tracks vinden we onder meer de stemmen van  Giuseppe di Stefano, Maria Callas, Franco Corelli, Benjamino Gigli, Toti dal Monte, Tito Schipa, Aureliano Pertile en Alfredo Kraus.
Sinds 2001 trekt Piet ‘van Drees’. De AOW heeft er voor gezorgd dat hij het iets rustiger aan doet, hoewel de markt en de handel nog steeds een ‘grote verslaving’ van hem zijn. Zaterdags is de marktmeester van de Lindenmarkt graag bereid voor Piet nog ruimte te reserveren. ’s Maandags staat hij op de Noordermarkt, samen met z’n compaan Marcel.
Thuis is de platencollectie op orde. Sinds z’n kinderen het huis uit zijn is de zolder zijn domein geworden. Naar opera luisteren doet hij vooral ’s nachts. Omdat hij vier uur slaap nodig heeft is er veel tijd om met de koptelefoon op  platen van z’n geliefde Donizetti te draaien. Inmiddels zijn er drie kleinkinderen,  Stephanie, Youri en Jaidie,  die op een kleine afstand van de Lindenstraat wonen. Ze gaan naar school in de Westerstraat en komen regelmatig bij Piet en Thea over de vloer.
Zo speelt zich het leven af rond het huis waar hij in 1936 geboren is. Hij doet z’n boodschappen bij slager Loumans, koopt zijn kleding bij Fleco op de Haarlemmerdijk en loopt heel af en toe binnen bij cafe Het Papeneiland op de hoek van de Brouwersgracht, vlak bij de Noordermarkt. En vraag je hem wat hij, naast z’n familie het mooist vindt, dan zal hij zeggen: de markt en de muziek….